"Rocznica", która zostaje w głowie na długo

 Zimowe dni są ciemne i długie. Takie, że człowiek chętniej zostaje w domu, niż gdziekolwiek wychodzi. W przerwie pomiędzy świętami a Nowym Rokiem udało nam się z Wojtkiem obejrzeć kilka filmów. Bez wielkich oczekiwań, raczej z potrzeby bycia razem i zajęcia myśli czymś innym niż codzienne sprawy.

Jednym z tych filmów była "Rocznica" — amerykański thriller w reżyserii Jana Komasy, polskiego twórcy, który po sukcesie Bożego Ciała zabrał się za kino o bardzo ostrym przesłaniu. Ten film mnie nie tylko poruszył. On mnie wręcz zatrzymał w miejscu. 

Rocznica zaczyna się od pozornie niewinnej rodzinnej uroczystości — 25. rocznicy ślubu Ellen i Paula, zamożnej pary z przedmieść Waszyngtonu. Syn przyprowadza nową narzeczoną, Liz — dawną studentkę matki, która została wyrzucona z uczelni za radykalne poglądy. Nikt nie spodziewa się, że ten jeden dzień zmieni ich życie na zawsze.

Liz, mimo uroku i pozornej uprzejmości, skrywa ogromne ambicje. Jej książka — manifest ideologiczny, który staje się podstawą ruchu nazwanego The Change — zdobywa szerokie poparcie, a jej wpływ na rodzinę rośnie z każdym kolejnym spotkaniem. Z czasem nie tylko więzi rodzinne rozpadają się, ale kraj zaczyna się walić. Najbliżsi stają się dla siebie wrogami, a dialog zamienia się w otwartą wojnę. Ostatecznie bohaterowie kończą nieszczęśliwie — nie tylko jako rodzina, ale także jako ludzie, którzy utracili siebie nawzajem.

Z przerażeniem patrzyłam na to, co działo się z tą rodziną. Jak skrajna polityka, którą przyniosła nowa partnerka syna, krok po kroku wkradała się w codzienne życie i rodzinne relacje. Jak pozornie niewinne spory przy stole zaczynały się zmieniać w ostrą wojnę zdań, a bliskość i zaufanie, które przez lata budowali rodzice, rozpadały się niemal niezauważalnie. To przerażające, jak jedna wizja świata potrafi zawęzić pole widzenia, zatrzeć zdolność do słuchania, współczucia i rozmowy. Nie każdy, kto ma silne poglądy, stanie się tyranem, ale film pokazuje, że kiedy zamykamy się na inne perspektywy, katastrofa — w rodzinie czy w społeczeństwie — może nadejść szybciej, niż się spodziewamy.

Wróciłam myślą do tego, co widzę w sieci. Nie chodzi o konkretne osoby ani komentarze. Chodzi o pewien mechanizm, który znamy już nie tylko z filmów: jak łatwo uznajemy własne poglądy za jedyne dopuszczalne i przestajemy rozmawiać, a zaczynamy walczyć.

Mimo upływającego czasu obraz tej rodziny wciąż zostaje ze mną. Zostało to przerażenie, ale też przestroga: jak łatwo możemy stracić rozsądek, gdy jedna wizja świata wydaje się jedyną słuszną, gdy zaczynamy patrzeć na ludzi przez pryzmat jednej partii i własnej racji. Dlatego polecam ten film każdemu — szczególnie tym, którzy czują, że mają rację zawsze i wszędzie. Bo Rocznica uczy, że warto czasem zatrzymać się, spojrzeć szerzej i pamiętać, że świat nie jest czarno-biały, a relacje międzyludzkie są cenniejsze niż jakakolwiek ideologia. 

Jeszcze zanim zobaczyłam ten film, wiedziałam, że w codziennym życiu mam swoją granicę. Śledzę różne wydarzenia, obserwuję, analizuję, opisuję je później na blogu, ale w realnym świecie polityka nie jest tematem rozmów — ani z Wojtkiem, ani ze znajomymi, ani z dziećmi. Formułowanie własnych poglądów mi wystarcza; nie muszę przenosić ich do codzienności. Piszę felieton, publikuję, a moja potrzeba zostaje zaspokojona. Może wydawać się to dziwne, ale dzięki temu potrafię zadbać o spokój wewnętrzny naszego domu. To właśnie w nim, przy zwykłych dniach, przy kawie i rozmowach o tym, co naprawdę ważne, odnajduję równowagę i bezpieczeństwo, które nic nie jest w stanie mi zabrać.